Fenomeen van Raynaud

Bij het Fenomeen van Raynaud is er sprake van een vermindering van bloeddoorstroming in vingers en/of tenen. Hierdoor ontstaat plotselinge verkleuring van de vingers en/of tenen en op soms het puntje van de neus, gevoelloosheid en tinteling. Er wordt ook wel gesproken van ‘dode vingers’. Het Fenomeen van Raynaud is echter niet hetzelfde als wintertenen of -handen. Roken vergroot de kans op een aanval. Daarnaast kan het Fenomeen van Raynaud voorkomen bij auto-immuunziekten als Sjögren Syndroom en sclerodermie.

Verkleuring vingers en tenen

Het Fenomeen van Raynaud treedt op bij blootstelling aan kou of emotie. In eerste instantie ontstaat er een witte verkleuring in vingers en/of tenen doordat de bloedvaten die bloed aanvoeren, samentrekken en het bloed niet goed meer doorlaten naar de huid. Als reactie op tekort aan bloed, maakt het lichaam stoffen aan waardoor de bloedvaten in de huid zich weer verwijden. Daardoor ontstaat er bij deze systeemaandoening na de witte verkleuring, een donderblauwe tot paarse verkleuring, die gepaard gaat met hevige tinteling en pijn. De plotseling versterkte doorbloeding veroorzaakt deze dieprode kleur. In sommige gevallen zijn de bloedvaten voor langere tijd afgesloten, waardoor wondjes aan vingers of tenen kunnen ontstaan, met mogelijke bloedvatontstekingen tot gevolg.

Oorzaken

Over het algemeen kent deze systeemaandoening drie mogelijke oorzaken, die alle leiden tot samentrekking van de bloedvaten. Kou is een eerste oorzaak. Hierdoor kunnen bloedvaten zich in een spasme vernauwen door een krampachtige samentrekking. Dit is een beschermingsmechanisme van het lichaam waardoor essentiële organen bij hevige kou, goed doorbloed blijven. Ten tweede kan het bloedvat zelf voor problemen zorgen bij het Fenomeen van Raynaud. Denk hierbij aan aderverkalking of aderontsteking. De derde oorzaak kan aan het verhoogde stollingsniveau van het bloed zelf liggen. Dat kan veroorzaakt worden door witte bloedcellen (Sjögren Syndroom).

Behandeling

Door kou te vermijden, kan worden voorkomen dat patiënten van het Fenomeen Raynaud hevige klachten krijgen. Daarom zijn warme kleding, handschoenen en een hoofddeksel bij kou belangrijk. Ook kunnen er medicijnen worden voorgeschreven die de bloedvaten verwijden, zoals Ketansin en Adelat. Patiënten die leiden aan deze systeemaandoening komen onder behandeling te staan van de reumatoloog of de internist-vasculair geneeskundige in het HagaZiekenhuis.